معاملات فارکس و تاریخچه آن

معاملات فارکس ، که عملِ تبادلِ ارزهای اعتباری می‌باشد، به نظر می‌رسد قرن ‌ها قدمت داشته باشد؛ قدمت آن به دوره‌ی بابل برمی گردد. امروزه، بازارِ فارکس یکی از بزرگترین، نقدترین و  قابل دسترس ترینِ بازارها در دنیا می‌باشد و توسطِ چند رویدادِ مهمِ جهانی، نظیر برتون وودز و استانداردِ طلا، شکل گرفته است.

برای معامله گرانِ فارکس مهم است که با تاریخچه‌ ی معاملات فارکس و رویدادهایِ مهم تاریخی‌ آن آشنایی یابند که این بازار را شکل داده اند. دلیلش این است که ممکن است رویدادهای مشابهی دوباره به شکلِ متفاوت اما مشابه روی دهند، که بر چشم اندازِ معاملاتی تاثیر می‌گذارند. تاریخ تکرار می‌شود.

 

تاریخچه ‌ی معاملات فارکس : از کجا شروع شد

سیستم مبادله ‌ی کالا به کالا، قدیمی ‌ترین روشِ مبادله است و در ۶۰۰۰ سال قبل از میلاد آغاز شد، و توسطِ قبایلِ بین النهرین معرفی شد. تحت این سیستم، کالا با کالا معاوضه می‌ شد.سپس سیستم تکامل یافت و کالاهایی مانند نمک و ادویه‌ها ، به واسطه‌ هایِ محبوبِ مبادله، تبدیل شدند. در اولین شکلِ مبادله ‌ی خارجی برای این نوع کالاها، از کشتی برای حمل کالاها استفاده شد. در نهایت، در ابتدای قرن ششم قبل از میلاد، اولین سکه های طلا تولید شدند ، و آنها به عنوان یک ارز به کار گرفته شدند چون ویژگی های مهمی مانند قابل حمل بودن، دوام، تقسیم پذیری، یکپارچگی، عرضه ‌ی محدود ، و قابل قبول بودن را داشتند.

سکه های طلا به طور گسترده ‌ای به عنوانِ یک واسطه ‌ی مبادله پذیرفته شدند ، اما استفاده از آنها غیر عملی بود چون سنگین بودند. در دهه های ۱۸۰۰ کشورها استاندارد طلا را پذیرفتند. استاندارد طلا تضمین می‌کرد که دولت هر مقدار اسکناس را با توجه به ارزش آن به طلا تبدیل می‌کند. این استاندارد تا جنگ جهانی اول خوب پیش رفت، تا وقتی که کشورهای اروپایی مجبور شدند استانداردِ طلا را تعلیق کنند تا پول بیشتری چاپ کنند و بتوانند هزینه های جنگ را بپردازند.

بازار ارزِ خارجی در این دوره و در اوایل دهه ۱۹۰۰ با طلا پشتیبانی می‌شد. کشورها با یکدیگر معامله می‌کردند چون می‌توانستند ارزهایی که به دست می ‌آوردند را به طلا تبدیل کنند. با این وجود، استاندارد طلا نتوانست در طیِ جنگهای جهانی دوام آورد.

 

رویدادهای مهمی که بازارِ فارکس را شکل داده اند

در طولِ تاریخ، ما رویداد های مهمی را مشاهده کرده ‌ایم که به اندازه ‌ی زیادی بر محیط معاملات فارکس تاثیر گذاشته‌ اند.در اینفوگرافیک زیر، بعضی از مواردِ مهم ارائه شده ‌اند:

فارکس
تاریخچه فارکس

کنفرانس مالی برتون وودز

فارکس
در سال ۱۹۹۴ ، دولت ایالات متحده ، هتل مونت واشنگتن را به عنوان محل گردهماییِِ نمایندگان ۴۴ کشور، انتخاب کرد. این همان کنفرانسِ معروف برتون وودز بود. کنفرانس، یک بانک جهانی را مقرر کرد، استاندارد طلا را ۳۵.۰۰ دلار به ازای هر انس طلا تعیین کرد، و دلارِ آمریکا را به عنوانِ پشتوانه ‌ی تبادلِ بین المللی انتخاب کرد. این جلسه، ثبات ارز را که پس از جنگ به شدت مورد نیاز بود، به جهان ارائه کرد.

اولین تحولِ بزرگِ بازارِ ارزِ خارجی ،  سیستم برتون وودز، در اواخرِ جنگ جهانی دوم روی داد. ایالات متحده، بریتانیا، و فرانسه در کنفرانس مالی و پولی ملل متحد در برتون وودز گرد هم آمدند تا یک دستور اقتصادی جهانی جدید را طراحی کنند. محل کنفرانس به این دلیل در آمریکا انتخاب شد چون آمریکا تنها کشوری بود که در  جنگ خسارت ندیده بود. بیشتر کشورهای بزرگ اروپایی درگیر جنگ شده بودند. در حقیقت، جنگ جهانی دوم دلارِ آمریکا را از یک ارز شکست خورده ،پس از سقوط بازار سهام در سال ۱۹۲۹ ، به یک ارز معیار تبدیل کرد ، که بیشتر ارزهای بین المللی دیگر، با آن مقایسه می ‌شدند.

پیمانِ برتون وودز منعقد شد تا یک محیط پایداری را ایجاد کند که اقتصادهای جهانی به واسطه‌ ی آن بتوانند خود را بازیابی کنند. این پیمان با ایجاد یک بازار ارزی خارجیِ ثابت و قابلِ تنظیم، این کار را کرد. نرخِ ارزِ ثابتِ قابل تنظیم (adjustable pegged exchange rate) ، نرخ ارزی است که به وسیله‌ی آن یک ارز با یک ارز دیگر تثبیت می ‌شود. در این مورد، کشورهای خارجی، نرخ ارز خود را به دلار آمریکا “تثبیت “کردند. دلارِ آمریکا با طلا تثبیت شد چون آمریکا بزرگترین ذخایر طلای جهان را در آن زمان داشت.  بنابراین کشورهای خارجی با دلار آمریکا معامله می‌کردند ( به همین ترتیب دلار آمریکا به ارز ذخیره‌ی دنیا تبدیل شد).

سیستم برتون وودز در نهایت نتوانست طلا را با دلار آمریکا تثبیت کند چون برای پشتیبانی از مقدار دلار در گردش، طلا به اندازه‌ی کافی وجود نداشت، چون مبلغ دلار آمریکا در گردش، به دلیل افزایشِ وام‌ها و هزینه های دولت، افزایش یافته بود. در سال ۱۹۷۱، رئیس جمهور ریچارد نیکسون، به سیستم برتون وودز پایان داد که خیلی زود باعث شناوریِ آزاد دلار آمریکا در برابر ارزهای دیگر شد.

آغاز سیستم شناورِ آزاد

معاملات فارکس

پس از پیمان برتون وودز، توافق نامه ‌ی اسمیتسونیان (Smithsonian agreement) در دسامبر سال ۱۹۷۱ منعقد شد ، که مانند پیمان برتون وودز بود اما نوسان بیشتری را برای ارزها، امکان پذیر ساخت. ایالات متحده، دلار را با طلا در ۳۸ دلار به ازای هر اونس تثبیت کرد ، و در نتیجه ارزش دلار کاهش یافت. تحت توافق نامه اسمیتسونیان ، ارزهای اصلیِ دیگر می‌توانستند در مقابل دلار آمریکا ۲.۲۵% نوسان داشته باشند و دلار آمریکا با طلا تثبیت می شد.

در سال ۱۹۷۲ ، جامعه‌ی اروپا تلاش کرد تا وابستگی خود را به دلار آمریکا کم کند. سپس قرارداد شناور مشترک اروپا (European Joint Float) توسط آلمانِ غربی، فرانسه، ایتالیا، هلند، بلژیک، و لوکزامبورگ منعقد شد. هر دو قرار داد اشتباهاتی مانند پیمان برتون وودز داشتند و در سال ۱۹۷۳ شکست خوردند. این شکست ‌ها به تغییر رسمی  سیستم، به یک سیستمِ شناورِ آزاد منجر شد.

پیمانِ پلازا

در اوایل دهه ۱۹۸۰، ارزشِ دلار در مقابل ارزهای اصلیِ دیگر، خیلی بالا رفته بود. این برای صادرکنندگان سخت بود و حسابِ جاری آمریکا، متعاقبا ۳.۵% از تولید ناخالص داخلی را کسر کرد. در واکنش به تورمِ همراه با رکودِ اقتصادی که در اوایل دهه ۱۹۸۰ ایجاد شد، پائول ولکر، نرخ بهره را افزایش داد که باعث قدرتمند شدنِ دلار آمریکا (و کاهش تورم) در مقابلِ رقابت صنعت آمریکا در بازار جهانی، شد.

ارزش دلار آمریکا، ملت های جهان سوم را زیر بار بدهی خرد کرد و کارخانه های آمریکایی بسته شدند چون نمی توانستند با رقیب های خارجی، رقابت کنند. در سال ۱۹۸۵،کشورهای G-5 (گروه ۵)، یعنی قدرتمندترین اقتصادهای دنیا – آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان غربی و ژاپن، نمایندگان خود را به یک نشستِ سِرّی در هتل پلازا واقع در نیویورک سیتی فرستادند. اخبار این نشست درز پیدا کرد، و G-5 را مجبور کرد تا بیانیه ‌ای منتشر کنند که افزایش ارزهای غیر دلاری را تشویق کنند. این کار با عنوان “پیمان پلازا” شناخته شد و بازتاب های آن باعثِ سقوطِ شدید دلار شد.

زیاد طول نکشید که معامله گران به پتانسیل سود در این دنیای جدیدِ معاملاتِ ارز، پی بردند. حتی با مداخله های دولت، هنوز میزان نوسان شدیدی وجود داشت و جایی که نوسان باشد، سود هم هست. این موضوع کمی بیشتر از یک دهه و بعد از فروپاشی قرارداد برتون وودز، مشخص شد.

پایه گذاری یورو

معاملات فارکس

بعد از جنگ جهانی دوم، اروپا معاهده های بسیاری را منعقد کرد که برای نزدیک کردن کشورهای منطقه به یکدیگر، طراحی شده بودند. هیچ یک از آنها ماننده معاهده ‌ی ۱۹۹۲ موثر نبودند که به آن معاهده، با عنوان معاهده‌ ی ماسخریت اشاره می‌شود و دلیل نامگذاری آن به خاطرِ نامِ شهرِ هلندی ‌ای بود که این کنفرانس در آنجا برگزار شد. این معاهده، اتحادیه اروپا (EU) را پایه گذاری کرد و به ایجاد ارز یورو منجر شد ، و یک کلیتِ منسجم را گردآوری کرد که ابتکار عمل در زمینه ‌ی سیاست و امنیت خارجی را در بر می‌گرفت. معاهده چندین بار اصلاح شد، اما فایده ‌ی متمایزِ ایجادِ یورو برای  بانکها و بیزینس های اروپایی، حذف ریسک مبادلات در یک اقتصاد همواره جهانی بود.

معاملات اینترنتی

در دهه ۱۹۹۰ ، بازارهای ارز، نسبت به همیشه پیچیده‌ تر و سریع ‌تر شدند چون پول و دیدگاه مردم نسبت به آن و نحوه‌ ی استفاده از آن در حال تغییر بود. یک شخص که به تنهایی در خانه‌ اش نشسته با یک کلیک بر روی یک دکمه ، می‌تواند قیمت دقیق را پیدا کند در حالیکه فقط چند سال قبل به تعداد زیادی معامله گر، کارگزار و تلفن، برای انجام چنین کاری نیاز بود. این پیشرفت در ارتباطات در طی زمان، هنگامی به وجود آمد که گروه ‌های قبلی جای خود را به نظام سرمایه گذاری و جهانی سازی دادند (سقوطِ دیوار برلین و اتحاد شوری).

برای فارکس ، همه چیز تغییر کرد. ارزهایی که قبلا در سیستم های سیاسی قبلی کنار گذاشته شده بودند، می‌توانستند معامله شوند. پیدایش بازارها، مانند بازارهای آسیایِ جنوب شرقی، رونق گرفت، و سوداگری ارز و سرمایه را به خود جلب کردند.

تاریخچه ‌ی معاملات فارکس از سال ۱۹۴۴ یک نمونه ‌ی کلاسیک از بازار آزاد را در عمل نشان می‌دهد. نیروهای رقابتی، یک بازار با نقدینگی بی نظیر ایجاد کردند. با افزایش رقابت آنلاین در بین شرکت کنندگان قابل اعتماد، اسپردها (دستمزد کارگزار) به تدریج کاهش یافتند. افرادی که اکنون مبالغ زیادی معامله می‌کنند، به شبکه های ارتباطی الکترونیکی‌ ای دسترسی دارند که بازرگانان و بانکهای بین المللی از آنها استفاده می‌کنند.

معاملات فارکس امروز و در آینده

امروزه، بازار فارکس بزرگترین بازار در دنیا می ‌باشد. بیش از ۵ تریلیون دلار روزانه در بازار فارکس معامله می‌ شود. آینده ‌ی فارکس نامعلوم است ، و همیشه در حال تغییر می‌باشد ، که به فرصت های همیشگی برای معامله گران فارکس منجر می‌شود.

برای اینکه معامله گرانِ فارکس در یک بازارِ در حالِ تکامل موفق شوند، باید از رقبای دیگر پیشی بگیرند.

منبع

دیوید بردفیلد (David Bradfield)، نویسنده‌ی بازارها